Motus Mori Institute

motus mori gallery

Binnen haar archief voor de uitstervende beweging, waar ze sinds 2019 aan werkt, gaat choreografe Katja Heitmann met dansers en publiek op zoek naar de persoonlijke ontmoeting. Heitmann ontwikkelt dit initiatief met de Nederlandse festivals CaDance/Korzo, SPRING Performing Arts Festival en Theaterfestival Boulevard. De performance-galerie opent vanaf 18 maart in Tilburg. Daarna wordt de galerie nomadisch en verplaatst – als het mag en kan – naar Utrecht, Den Bosch en Den Haag. 

Motus Mori 

Sinds 2019 verzamelt de Duits-Nederlandse choreografe Katja Heitmann de ‘uitstervende menselijke beweging’.  Ze bouwt zo aan een steeds groter wordend archief van persoonlijke bewegingen. Al meer dan 700 mensen doneerden hun persoonlijke motoriek aan een danser. Hiermee maakte Heitmann de museale bewegingstentoonstelling Museum Motus Mori voor Marres (Maastricht) en STRP Festival (Eindhoven). Deze radicale artistieke keuze werd afgelopen jaar onderscheiden met de prestigieuze Gieskes- Strijbis Podiumprijs. 

Katja Heitmann: “We stonden er helemaal klaar voor. Het goed ontvangen Museum Motus Mori mocht afgelopen jaar naar tanzhausNRW in Düsseldorf (DE) en we kregen 4 weken lang het hele gebouw (inclusief grote zaal) van Theater de Nieuwe Vorst. Dit seizoen zouden we naar DecemberDance Brugge (BE), CaDance Den Haag, SPRING Utrecht en Theaterfestival Boulevard Den Bosch gaan en bij elkaar 4 maanden lang dagelijks tentoonstellingen geven.” Producer Sander van der Schaaf: “Als ruim opgezette performance-tentoonstelling, 5 uur per dag, dachten we nog prima binnen de coronaregels te kunnen werken. Maar de realiteit heeft ons meermaals ingehaald; we moesten inmiddels drie speelperiodes annuleren. Dan ga je jezelf als klein gezelschap met grote ambities wel achter de oren krabben.” 

Instituut voor bewegingserfgoed 

Gelukkig is Motus Mori nadrukkelijk ingestoken als meerjarig artistiek project. Katja: “Je zou het een instituut voor bewegings-erfgoed kunnen noemen. Want waarom probeert de mens van alles te bewaren in data en archieven, maar datgene wat ons ultiem menselijk maakt – onze persoonlijke beweging – niet? Ik wil daarom een archief voor beweging oprichten. De speciaal getrainde dansers zijn de schatbewaarders. Dat archief kunnen we op verschillende manieren openbaar maken. Niet alleen met ‘grootschalige’ tentoonstellingen, maar bijvoorbeeld ook met rituelen in de openbare ruimte of persoonlijke ontmoetingen. Zo ontstond het idee voor een individueel ervaringstraject. Één op één, want die persoonlijke bewegingen zijn vaak best intiem.” 

Persoonlijke ervaring 

Hoe ziet die één-op-één ervaring er dan uit? Katja: “Een danser heeft gemiddeld al meer dan 100 mensen in ‘archief’. De bewegingen van die heel verschillende mensen lijken soms op elkaar. Althans, ze ‘linken’ op een bepaalde manier. Ik wilde die verbindingen indexeren, maar juist niet op de gebruikelijke ‘data-matige’ manier, bijvoorbeeld door alle bewegingen op alfabet zetten of categoriseren in soort: handbewegingen, voetbewegingen. Er moet toch een meer belichaamde vorm van indexeren mogelijk zijn? Ik bedacht me bovendien hoe mooi het zou zijn als je – juist nu! – je medemens via dit bewegingsarchief zou kunnen ontmoeten.  

Daarom ben ik met de dansers gaan zoeken naar een eigen archiefindex; een index op basis van iemands bewegingen. We ontdekken nu heel andere verbindingen tussen mensen. Bijvoorbeeld; de handbeweging van de Duitse theaterdirecteur Bettina ‘linkt’ aan die van de dakloze Poolse Pavel. Of hoe de buiging van de ruggengraat van een 90-jarige man refereert aan die van een 3-jarig kind. Dansers gaan op die manier een persoonlijke ‘bewegings-index’ maken: een speciaal voor jou gemaakt bewegingssculptuur. Als voorbereiding daarop doe je een ‘bewegings-interview’; een persoonlijk fysiek ‘gesprek’ met een danser over jouw motorische kenmerken.” 

Publiek 

Het worden dus heel persoonlijke ervaringen. Sander: “We geloven heel erg in de persoonlijke betrokkenheid van publiek bij onze kunstwerken. Die betrokkenheid was er al doordat mensen hun eigen beweging konden doneren. Nu wordt die nóg sterker door de ‘ontmoeting’ van anderen in het archief”.   

Maar wordt deze performance-galerie daarmee niet heel erg exclusief? Katja lacht: “Ons archief wordt gevuld door iedereen en is voor iedereen. Eigenlijk waren we van plan om dit seizoen juist een groter publiek op te bouwen via festivals. Wat dat betreft moeten we misschien wat realistischer zijn dit jaar. Tegelijkertijd; doordat we nu veel meer dagen open zijn kunnen we toch nog publiek ontvangen die intensere ervaring meemaken. In plaats van kwantiteit gaan we voor kwaliteit.” 

Meer informatie 

Motus Mori Gallery (in het gebouw van De Nieuwe Vorst, vlakbij NS- station Tilburg) is vanaf 18 maart 2021 op afspraak geopend. Wil je Motus Mori Gallery bezoeken? Stuur dan een email naar motusmori@katjaheitmann.com. Kijk voor een bezoek tijdens SPRING of Theaterfestival Boulevard op de betreffende festivalwebsites. 

Het meerjarige kunstproject Motus Mori kwam tot ontwikkeling samen met DansBrabant, Marres huis voor hedendaagse cultuur, STRP Festival en tanzhausNRW. Katja Heitmann wordt momenteel structureel ondersteund door het Fonds Podiumkunsten, Provincie Noord Brabant en Gemeente Tilburg en voor dit project door Stichting Dioraphte. 

Verder Bericht

Vorige Bericht

© 2021 Motus Mori Institute

Thema door Anders Norén